پلی اورتان

فهرست مطالب

پلی اورتان

یکی از اصطلاحاتی که این روزها در صنایع و تکنولوژی‌های پیشرفته دنیا به گورش می‌رسد، پلی اورتان است. اگر شما هم کنجکاو شده‌اید که بدانید پلی اورتان چیست و چه کاربردهایی دارد؟ ادامه مطلب را از دست ندهید. ما در ادامه قصد داریم پاسخ این سوالات را به طور جامع، ارائه دهیم.

پلی اورتان
یکی از مهم‌ترین کاربردهای پلی یورتان در صنعت ساختمان سازی است

پلی اورتان چیست؟

پلی اورتان، یک دسته ای از مواد شیمیایی است که از واکنش بین پلی ال‌ها و ایزوسیانات‌ها، شکل می‌گیرد. پلی اورتان با نام پلی یورتان ( Polyurethane )نیز شناخته می‌شود. به طور کلی به پلیمرهایی که پیوند اورتانی دارند، پلی اورتان گفته می‌شود. اما پیوند اورتانی چیست؟ به واکنش میان یک گروه ایزوسیانات و یک ترکیبی که دارای هیدروژن فعال می‌باشد، پیوند اورتانی می‌گویند.

 پلی اورتان چه کاربردهایی دارد؟

پلی اورتان‌ها پس از واکنش به شکل‌های مختلفی اعم از فرآورده‌های فوم، فیلم، پودر، مایعات، الاستومرها و امولسیون‌ها در می‌آیند و همین امر موجب شده تا در صنایع مختلف، مورد استفاده قرار گرفته و کاربردهای زیادی داشته باشند که در ادامه برخی از آن‌ها را بیان خواهیم نمود.

پلی اورتان در ساختمان سازی

یکی از مهم‌ترین کاربردهای پلی یورتان در صنعت ساختمان سازی است که امروزه به عنوان جایگزینی برای گچ بری‌های قدیمی استفاده می‌شود، زیرا تا حد زیادی از هدر رفت انرژی جلوگیری می‌کند. از دیگر دلایل استفاده از پلی اورتان در صنعت ساخت و ساز می‌توان به قیمت مناسب، دوام بالا و استفاده راحت از آن اشاره نمود.  از پلی اورتان همچنین برای ساخت پنجره‌ها در ساختمان‌های مختلف، استفاده می‌شود، زیرا هم به عنوان عایق حرارتی عمل می‌کند و هم استحکام پنجره‌ها را تا حد زیادی افزایش می‌دهد که مزیت بسیار بزرگی می‌باشد.

پلی اورتان در ساختمان سازی

پلی اورتان در پانل‌ها و قاب‌های تزئینی

از دیگر موارد مصرف پلی اورتان می توان به پانل‌ها و قاب‌های تزئینی اشاره نمود. پانل‌ها برای تزئین دیوارهای داخلی ساختمان‌ها، مورد استفاده قرار می‌گیرند. بدین منظور می‌توان از پانل‌های پلی اورتان استفاده کرد، زیرا این پانل‌ها علاوه بر تزئین دیوارهای داخلی، مقاومت بالایی دارند و همچنین به جهت وزن سبک آن، نصب و راه اندازی شان ساده است.

انواع مختلفی قابل تزئینی نیز در بازار وجود دارد که افراد از آن‌ها برای تزئین اتاق‌های خود استفاده می‌کنند. برخی از قاب‌های تزیینی از پلی اورتان با ظاهری شبیه به چوب ساخته می‌شوند که به دلیل ترکیب رنگ و تنوع بافتی زیادی که دارند، توجه بسیاری از افراد را به خود جلب کرده‌اند.

 پلی اورتان در ساخت تجهیزات ورزشی

پلی اورتان همچنین برای ساخت برخی از تجهیزات ورزشی کاربرد دارد که یکی از آن‌ها تخته‌های موج سواری است. تخته‌های موج سواری باید از موادی مقاوم و سبک وزن ساخته شوند؛ به همین منظور در ساخت آن از پلی اورتان مورد استفاده قرار می‌گیرد تا هم امکان شناور شدن بر روی آب را فراهم سازد و هم در برابر ضربات مختلفی که به آن وارد می‌شود، مقاومت بالایی از خود نشان دهند.  از دیگر وسایل ورزشی که برای ساخت آن از پلی اورتان استفاده می‌شود؛ توپ‌های بولینگ است.

پلی اورتان در صنعت رنگ سازی

پلی اورتان همچنین در صنعت رنگ سازی نیز کاربرد دارد و این روزها اصطلاح رنگ پلی اورتان نیز زیاد به گوش می‌رسد. رنگ پلی اورتان از واکنش بین یک رزین پلی اول و یک پلی ایزوسیانات، تولید می‌شود.

رنگ پلی اورتان به دلیل مقاومت بسیار بالایی که در برابر اشعه‌های نور خورشید و باران اسیدی دارند، توجه افراد را به خود جلب کرده‌اند. به طور کلی از رنگ پلی اورتان به عنوان لایه نهایی برای پوشش‌های سطحی، استفاده می‌شود.

از دیگر ویژگی‌های رنگ پلی اورتان می‌توان به ظاهر زیبای آن‌ها اشاره نمود. این رنگ‌ها دیگر مشکلات رنگ‌های پودری را ندارند و در مکان‌هایی که مورد استفاده قرار می‌گیرند، زیبایی را به ارمغان می‌آورند.

همچنین رنگ پلی اورتان روی سطوح مختلف و در درجه حرارت پایین به سرعت خشک و سخت می‌شود. این رنگ‌ها، چسبندگی خوبی روی سطوح فلزی دارند که این خود مزیت بزرگی به شمار می‌رود.

ساختار رنگ‌های پلی اورتان به گونه ای است که به راحتی می‌توان چرک و غبار نشسته بر روی آن‌ها را با استفاده از آب و مواد شوینده، پاک نمود.

نکته قابل توجه در خصوص رنگ پلی اورتان، شرایط نگهداری آن هاست؛ این رنگ‌ها قابل اشتعال بوده و در نتیجه باید به دور از آتش، حرارت و جریان‌های برق با قدرت زیاد و درون یک ظرفی درب دار، نگهداری شوند. لازم به ذکر است که ظروف حاوی رنگ پلی اورتان، باید با فاصله از رطوبت و آب قرار گیرند .

انواع رنگ پلی اورتان به 5 دسته مات، نیمه مات، براق، نیم براق و هایگلس، تقسیم می‌شوند که در ادامه ویژگی‌های هر یک را بیان خواهیم نمود.

رنگ پلی اورتان مات

این دسته از رنگ‌های پلی اورتان در برابر شرایط بد آب و هوایی و همچنین نور خورشید، مقاومت بالایی دارند. همچنین همانطور که از نامشان پیداست، مات بوده و برای سازه‌ها و سطوح ناهموار، پوشش بسیار مناسب و مقاوم می‌باشند.

رنگ پلی اورتان نیمه مات

رنگ‌های پلی اورتان نیمه مات از تمامی ویژگی‌های رنگ‌های پلی اورتان مات، برخوردار بوده و علاوه بر آن در برابر سایش و خراش نیز مقاومت بالایی دارند و همین امر سبب شده تا در بسیاری از صنایع از آن‌ها استقبال شود.

رنگ پلی اورتان براق

این دسته از انواع رنگ پلی اورتان در برابر اشعه‌های نور خورشید، مواد شیمیایی و مکانیکی، مقاومت بالایی دارند و ثبات رنگی خود را حفظ می‌کنند. همچنین مانند رنگ‌های پلی اورتان نیمه مات در برابر خراش و سایش نیز از مقاومت بالایی برخوردارند.

رنگ پلی اورتان نیمه براق

این دسته از رنگ‌های پلی اورتان نیز از تمامی ویژگی‌های دسته براق برخوردار است اما میزان براقیت آن به نسبت رنگ‌های پلی اورتان براق، کمتر است.

لازم به ذکر است که انواع رنگ پلی اورتان را از نظر میزان غلظت به دو دسته، تقسیم بندی می‌کنند که عبارتند از:

رنگ پلی اورتان بر پایه روغن

این دسته از رنگ‌های پلی اورتانی، غلظت نسبتا زیادی داشته و در مقایسه با نوع دیگر آن، دیرتر خشک می‌شوند. نقاط قوت این دسته از رنگ پلی اورتان، کیفیت عالی و همچنین طول عمر بالای آن هاست.

رنگ پلی اورتان بر پایه آب

انواع رنگ پلی اورتان که در این دسته قرار دارند، رقیق هستند و به سرعت خشک می‌شوند.

رنگ پلی اورتان به دلیل برخورداری از ویژگی‌های بسیار مناسب برای چوب و کابینت به ویژه در این دو صنعت، بسیار کاربرد دارد؛ به طوری که این روزها استفاده از رنگ پلی اورتان در کابینت سازی تا حد زیادی افزایش یافته‌است و به کابینت‌هایی که با انواع رنگ پلی اورتان، پوشش داده شده‌اند، کابینت پلی اورتان گفته می‌شود.

برای تهیه رنگ پلی اورتان، رزین اپوکسی و هاردنر را با هم ترکیب می‌کنند و در نتیجه آن رنگ‌هایی با مقاومت بالا در برابر رطوبت، اشعه‌های مضر نور خورشید و مواد شوینده، تولید می‌شود.

با استفاده از انواع رنگ پلی اورتان می‌توان سه نوع کابینت مختلف را طراحی و تولید کرد که عبارتند از:

  • کابینت با روکش چوبی
  • کابینت کلاسیک تمام چوب
  • کابینت ام دی اف با رنگ پوششی

اما کاربرد آنها تنها به صنعت کابینت سازی محدود نیست و از آن‌ها به عنوان رنگ کفپوش در بیمارستان‌ها، آزمایشگاه‌ها و سایر محیط‌های بهداشتی، سطوح فلزی اعم از پل‌ها، تانکرها و کشتی‌ها، به عنوان لایه نهایی بر روی پوشش‌های حفاظتی اپوکسی، در ماشین آلات کشاورزی، نرده‌های آهنی، مبلمان‌های از جنس فلز که در محیط‌های باز، مورد استفاده قرار می‌گیرند و همچنین برخی از قطعات خودروها، استفاده می‌شود.

شرایط نگهداری از رنگ پلی اورتان به چه صورت است ؟

انواع رنگ پلی اورتان به سرعت، خشک می‌شوند؛ به همین منظور برای جلوگیری از هدررفت آن‌ها باید به محض باز کردن درب ظرف از آن‌ها استفاده کنید. به عبارت دیگر عمر مفید رنگ پلی اورتان، تنها 6 ساعت است و آنها را در حداکثر دمای 25 درجه سانتی گراد و در محیطی به رطوبت 50 تا 60 درصد، نگهداری کنید.

قبل از استفاده از آنها، تمامی رنگ‌ها را به خوبی، هم بزنید.

پلی اورتان در کفپوش

کف پوش‌های پلی اورتان، یک روکش دو جزئی بر پایه رزین پلی اورتان هستند. از جمله ویژگی‌های کف پوش پلی اورتان می‌توان به مقاومت بالای آن‌ها در برابر سایش، مواد شیمیایی، تغییرات دما، قارچ و باکتری، چسبندگی فوق العاده روی سطوح اشاره نمود.

 همچنین یک پلیمر گرما زا محسوب می‌شوند که عملکرد و پوشش دهی بالایی دارند.

لاک پلی اورتان یکی از اشکال پرکاربرد این ماده است که به عنوان محافظت کننده معمولا در کف مکان‌هایی که زیاد مورد استفاده، قرار می‌گیرند، کاربرد دارد. به عبارت دیگر، لاک پلی اورتان، لاکی بی رنگ است که معمولا به عنوان کفپوش، استفاده می‌شود؛ دلیل آن هم این است که انواع لاک پلی اورتان، به خوبی قادر به محافظت از نقش‌ها و طرح‌های لایه‌های زیرین خود است.

انواع لاک پلی اورتان به دو نوع پایه آب و پایه حلال تقسیم می‌شوند. لاک پلی اورتان پایه آب به نسبت پایه حلال آن‌ها مقاومت کمتری در برابر آسیب‌های مختلف دارد، اما در عوض، سازگاری بیشتری با محیط زیست دارند.

لاک پلی اورتان به منظور ایجاد مقاومت در برابر حرارت، مواد شیمیایی، خط و خراش، ساییدگی و … بر روی سطوح مختلف مورد استفاده قرار می گرند. استفاده از لاک پلی اورتان بر روی سطح‌هایی که چوبی هستند همچنین موجب براق شدن آن‌ها می‌شود و در نتیجه علاوه بر افزایش مقاومت آن‌ها در برابر عوامل مختلف، موجب افزایش زیبایی ظاهری آن‌ها نیز می‌شود. همانطور که قبل از این به آن شاره نمودیم، لاک پلی اورتان، کاملا بی رنگ است، اما به دلیل براقیتی که روی سطوح چوبی ایجاد می‌کند، موجب می‌شود تا سطح مدنظر، پررنگ تر از چیزی که قبلا بوده، به نظر برسد.  لازم به ذکر است که انواع لاک پلی اورتان با گذشت زمان نیز براقیت خود را به خوبی حفظ می‌کنند.

نحوه استفاده از لاک پلی اورتان روی سطوح چوبی به این صورت است که مقدار لازم از آن را با استفاده از قلم موی فومی و یا نایلونی برداشته و لایه ای نازک از آن را روی سطح مدنظر خود بزنید و صبر کنید تا خشک شود. سپس سطح را سمباده کشیده و لایه دوم از لاک را مجددا روی آن بزنید؛ این کار را تا زمانی که به نتیجه دلخواه خود برسید تکرار کنید.

لازم به ذکر است که لاک پلی اورتان تنها برای سطوحی که از جنس چوب، بتنی و فلزی هستند، مناسب است و برای سطوح دیگر باید از دیگر انواع کف پوش پلی اورتان، استفاده کرد.

انواع کفپوش پلی اورتان عبارت است از:

کفپوش پلی اورتان در محیط‌های صنعتی

یکی از انواع کف پوش پلی اورتان، کف پوش‌هایی است که در محیط‌های صنعتی، مورد استفاده قرار می‌گیرند. منظور از محیط‌های صنعتی مکان‌هایی اعم از کارگاه، انبار، کارخانه‌های صنعتی و … می‌باشد. کف پوش‌هایی که در این مکان‌ها استفاده می‌شوند باید مقاومت بالایی داشته باشند و به همین منظور از کف پوش‌های پلی اورتان استفاده می‌شود، زیرا این کفپوش‌ها مقاومت بالایی در برابر سایش و خوردگی، فشار، نور خورشید، مواد خطرناک شیمیایی و صنعتی و … دارند.

کف پوش پلی اورتان در محیط‌های ورزشی

یکی دیگر از موارد استفاده از کف پوش‌های پلی اورتان در محیط‌های ورزشی می‌باشد. کفپوش‌های پلی اورتان به دلیل انعطاف پذیری بالا و همچنین مقاومتی که در برابر انواع ضربه دارند، گزینه خوبی برای پوشش کف سالن‌های ورزشی هستند.

کف پوش‌های پلی اورتانی در محیط‌های ورزشی همچون پیست‌های دو و میدانی و سالن‌های ورزشی به صورت یکپارچه و بدون درز مورد استفاده قرار می‌گیرند. لازم به ذکر است که از رنگ‌های مختلف این کف پوش‌ها برای ایجاد ظاهری زیبا، استفاده کرد. نکته جالب توجه در خصوص کف پوش‌های پلی اورتان در محیط‌های ورزشی این است که اکثر استانداردهایی که مورد تائید فدراسیون‌های بین المللی است بر پایه مواد پلی اورتان می‌باشد.

کف پوش پلی اورتان ضد جرقه

اغلب کف پوش‌های پلی اورتان دارای خاصیت ضد جرقه هستند و یا به عبارتی دیگر قابلیت رسانایی دارند و جریان الکتریسیته ساکن را از درون خود عبور داده که در نتیجه آن، جرقه ای ایجاد نخواهد شد؛ به همین منظور از این نوع کف پوش‌ها در مکان‌هایی که احتمال ایجاد جرقه در آن‌ها وجود دارد، استفاده می‌شود.

کفپوش پلی اورتان ضد خش

انواع مختلف پلی اورتان از خاصیت ضدخش برخودارند اما یک نوعی از آن وجود دارد که در مقایسه با دیگر انواع کفپوش پلی یورتان، مقاوم تر است و از آن می‌توان به عنوان کف پوش در مکان‌هایی که ایجاد خط و خراش روی سطوح، عملکرد آن را دچار مشکل می کند، استفاده کرد.

کفپوش پلی اورتان در منازل

کفپوش‌های پلی اورتان همچنین برای پوشش کف منازل نیز مورد استفاده قرار می گیرند. این کف پوش‌ها علاوه بر مقاومت بالایی که دارند از نظر ظاهری نیز زیبا هستند.  

پلی اورتان در صنعت مبلمان سازی

همانطور که تا به اینجا به آن اشاره نمودیم، ویژگی‌های منحصر به فرد پلی اورتان موجب شده تا از آن در صنایع مختلف مورد استفاده قرار گیرد و صنعت مبلمان سازی یکی دیگر از آن هاست. از جمله ویژگی‌های این مواد که موجب شده تا در این صنعت از آن‌ها استفاده شود می‌توان به نرمی، راحتی و انعطاف پذیری بالای آن‌ها اشاره نمود.

پلی اورتان در یخچال و فریزر

از این مواد همچنین در یخچال و فریزر‌ها نیز به منظور کاهش مصرف انرژی و همچنین خنک نگه داشتن فضای داخلی آن‌ها مورد استفاده قرار گیرد.

پلی اورتان در صنعت خودروسازی

از دیگر موارد مصرف پلی اورتان، می‌توان به کاربرد آن در صنعت خودروسازی اشاره کرد. یکی از کاربردهای پلی اورتان در صنعت خودروسازی، ساخت صندلی‌های ماشین می‌باشد؛ از آنجایی که صندلی‌های داخل خودرو به منظور جلوگیری از ایجاد خستگی در راننده و دیگر سرنشینان، باید راحتی کافی داشته باشد، به همین منظور از پلی اورتان، استفاده می‌شود. همچنین این مواد، دوام بالایی دارند که علاوه بر صندلی به منظور عایق بندی بدنه خودروها نیز کاربرد دارد که در نتیجه آن مانع از ورود صدای بیرون به داخل خودرو می‌شود.

از دیگر ویژگی‌های پلی اورتان که موجب شد تا از آن در صنعت خودروسازی استفاده شود، وزن سبک این مواد است که در نتیجه موجب کاهش وزن کلی خودرو شده و در نتیجه خودرو، عملکرد بهتری خواهد داشت.

پلی اورتان در کفش

پلی اورتان همچنین برای ساخت برخی از کفش‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ دلیل آن هم راحتی این مواد می‌باشد. حتما شنیده‌اید که می‌گویند پا، قلب دوم انسان است؛ بنابراین باید به خوبی از آن مراقبت نمود که یکی از راه‌های مراقبت از آن، استفاده از کفش راحت می‌باشد. لازم به ذکر است که پلی اورتان به دلیل مقاومت بالایی که در برابر سایش نیز دارد در کفی کفش‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند.

پلی اورتان در صنعت کشتی سازی و قایق سازی

پلی اورتان همچنین در صنعت قایق سازی و کشتی سازی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ به این صورت که به منظور پر کردن پوسته قایق‌ها از پلی اورتان استفاده می‌شود. همچنین از این مواد به منظور عایق کاری اتاق‌های سرد داخل کشتی‌ها نیز استفاده می‌شود.

سخن پایانی

ما در این مطلب، سعی کردیم اصطلاح پلی اورتان را به همراه برخی از کاربردهای آن، شرح دهیم تا با شناخت آن‌ها، بتوانید از ویژگی‌ها و مزایای آن در صنعت مدنظر خود، بهره مند شوید. از اینکه وقت ارزشمندتان را برای خواندن این مطلب صرف نمودید، بی نهایت متشکریم. اکنون در پایان این مقاله شما عزیزان می‌توانید سوالات و یا تجربیات خود از استفاده از پلی اورتان در صنایع مختلف را با ما و سایر کاربران سایت به اشتراک بگذارید.

اسکرول به بالا